Ένα κινεζικό πανεπιστήμιο με βαθιούς δεσμούς με τον Λαϊκό Απελευθερωτικό Στρατό αγόρασε τον περασμένο μήνα τα ισχυρά τσιπ τεχνητής νοημοσύνης Nvidia H200, παρότι βρίσκεται στη «μαύρη λίστα» εξαγωγών των ΗΠΑ. Αυτό προκύπτει από έγγραφα προμηθειών που επικαλείται το Reuters, σε δημοσίευμα της 11ης Νοεμβρίου. Η αποκάλυψη έρχεται σε μια περίοδο έντονης πίεσης για τη Nvidia και τον διευθύνοντα σύμβουλό της, Τζένσεν Χουάνγκ, λόγω της υπόθεσης με τη φερόμενη Κινέζα κατάσκοπο.
Τι αποκαλύπτουν τα έγγραφα για τα τσιπ Nvidia H200
Πρόκειται για το Northwestern Polytechnical University, μέλος της ομάδας «Seven Sons of National Defense», δηλαδή των κορυφαίων κινεζικών πανεπιστημίων με αμυντικό προσανατολισμό. Σύμφωνα με εγγραφή προμήθειας της 21ης Οκτωβρίου στον ιστότοπό του, αγόρασε δύο τσιπ H200 με 874.700 γουάν (περίπου 123.000 δολάρια).
Τα τσιπ προορίζονταν για τη σχολή διοίκησης και αγοράστηκαν από την εταιρεία Shaanxi Bosuan Network Technology, όχι απευθείας από τη Nvidia. Το Reuters αναφέρει ότι δεν μπόρεσε να εντοπίσει στοιχεία επικοινωνίας της εταιρείας.
Το πανεπιστήμιο φέρεται να εξασφάλισε πρόσβαση σε ισχυρούς επεξεργαστές και με ενοικίαση υπολογιστικής ισχύος:
- Μέσα στη χρονιά υπέγραψε πέντε συμβάσεις για ενοικιαζόμενη υπολογιστική ισχύ από κινεζικές εταιρείες.
- Τον Ιανουάριο ανατέθηκαν δύο επταμηνιαίες συμβάσεις για servers με οκτώ τσιπ H200 η καθεμία, αξίας 441.700 και 441.000 γουάν, για εκπαίδευση και βελτίωση μοντέλων AI.
- Νοικιάστηκε επίσης πρόσβαση σε servers με οκτώ τσιπ A100 και οκτώ A800.
Η «μαύρη λίστα» και τα κενά στους εξαγωγικούς ελέγχους
Το αμερικανικό υπουργείο Εμπορίου πρόσθεσε το πανεπιστήμιο στην Entity List το 2001, λόγω εμπλοκής σε δραστηριότητες διάδοσης πυραύλων και στρατιωτικής έρευνας. Οι άδειες εξαγωγής για τα H200 συνήθως απορρίπτονται για ιδρύματα όπως αυτό.
Η κυβέρνηση Τραμπ άρχισε τον Ιανουάριο να επιτρέπει ορισμένες εξαγωγές H200 στην Κίνα κατά περίπτωση, όμως αυτό δεν άρει τους ξεχωριστούς περιορισμούς για οργανισμούς της Entity List. Το Reuters σημειώνει ότι τα ευρήματα αναδεικνύουν κενά στις προσπάθειες της Ουάσινγκτον να περιορίσει την πρόσβαση της Κίνας σε προηγμένες τεχνολογίες.
Η υπόθεση δεν είναι μεμονωμένη. Έρευνα του Reuters σε 26 κινεζικά αρχεία προμηθειών και εταιρικά αρχεία της χρονιάς εντόπισε πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα που αγοράζουν περιορισμένα τσιπ ή νοικιάζουν πρόσβαση σε υπηρεσίες που τα χρησιμοποιούν. Μεταξύ αυτών, αγορές H100 από το Πανεπιστήμιο Σενζέν και το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο της Γουχάν, και A800 από το Πανεπιστήμιο Beihang. Το Reuters έχει αναφέρει στο παρελθόν ότι κινεζικά ιδρύματα προμηθεύτηκαν περιορισμένα τσιπ ενσωματωμένα σε servers των Super Micro, Dell και Gigabyte μέσω εγχώριων μεταπωλητών.
Η σχέση με τον διευθυντή της Nvidia και την υπόθεση της φερόμενης κατασκόπου
Η σύνδεση με τον Τζένσεν Χουάνγκ είναι χρονική και πολιτική, όχι άμεση αιτιώδης. Το Reuters σημειώνει ότι τα ευρήματα έρχονται καθώς η Nvidia και ο CEO της δέχονται αυξανόμενο έλεγχο στην Ουάσινγκτον για το λόμπινγκ υπέρ χαλαρότερων περιορισμών στις πωλήσεις τσιπ AI στην Κίνα, μετά από δημοσιεύματα ότι αποτέλεσε στόχο κινεζικής επιχείρησης κατασκοπείας.
Την Κυριακή 8 Νοεμβρίου ο Χουάνγκ ενημέρωσε με email το προσωπικό ότι είχε εξωσυζυγική σχέση και ότι το διοικητικό συμβούλιο ξεκίνησε ανεξάρτητη έρευνα για τους ισχυρισμούς περί κατασκοπείας. Σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει την υπόθεση και μίλησε στο NBC News, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών έκριναν ότι η Άλις Χουάνγκ, επιχειρηματίας της οποίας η εταιρεία αγόραζε προηγμένα τσιπ της Nvidia, ήταν Κινέζα κατάσκοπος και είχε σχέση με τον CEO. Η Άλις Χουάνγκ δεν έχει συγγένεια με τον Τζένσεν Χουάνγκ και ήταν στέλεχος της Megaspeed, εταιρείας με έδρα τη Σιγκαπούρη.
Το διοικητικό συμβούλιο δήλωσε ότι δεν έχει λόγο να πιστεύει πως τέθηκαν σε κίνδυνο η εθνική ασφάλεια ή τα μυστικά της Nvidia, αλλά η έρευνα θα εξετάσει όλες τις διαθέσιμες πληροφορίες. Ο εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών χαρακτήρισε την αφήγηση περί Κινέζας κατασκόπου ανυπόστατη.
Οι συνέπειες για τη Nvidia
Η μετοχή της Nvidia έκλεισε με πτώση 4,27% τη Δευτέρα. Μέτοχοι κατέθεσαν αγωγή σε ομοσπονδιακό δικαστήριο του Σαν Χοσέ, υποστηρίζοντας ότι η εταιρεία και ο Χουάνγκ παραπλάνησαν τους επενδυτές. Παράλληλα, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι το FBI διερευνά τη σχέση.
Μέρος της ανησυχίας αφορά το αν η φερόμενη κατάσκοπος επηρέασε τις θέσεις του Χουάνγκ υπέρ των πωλήσεων στην Κίνα. Όπως μεταφέρει ελληνικό δημοσίευμα, μια κύρια ανησυχία φαίνεται να είναι ότι η Άλις Χουάνγκ ίσως τον επηρέασε να πιέσει τις ΗΠΑ για περισσότερες πωλήσεις προϊόντων της Nvidia στην Κίνα.
Τι δεν προκύπτει από τα στοιχεία
Τα έγγραφα καταγράφουν προμήθεια, όχι παράδοση, εγκατάσταση ή χρήση των τσιπ. Δεν προκύπτει ότι η Nvidia πούλησε η ίδια τα H200 στο πανεπιστήμιο, αφού η αγορά έγινε μέσω εγχώριου προμηθευτή. Επίσης, καμία από τις πηγές δεν συνδέει το Northwestern Polytechnical με την Άλις Χουάνγκ ή τη Megaspeed.
Το πανεπιστήμιο, η Nvidia και το Bureau of Industry and Security του αμερικανικού υπουργείου Εμπορίου δεν απάντησαν σε αιτήματα σχολιασμού. Το επόμενο βήμα είναι τα πορίσματα της έρευνας του διοικητικού συμβουλίου και οι τυχόν αντιδράσεις των αρμόδιων αμερικανικών αρχών για τους εξαγωγικούς ελέγχους.
Πηγές
Φωτογραφία: Coolcaesar / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

