Μια εκτενής ανάλυση των Financial Times θέτει εκ νέου στο τραπέζι ένα ερώτημα που φαινόταν ξεπερασμένο για δεκαετίες: πόσο κοντά βρίσκεται η Ευρώπη σε μια ανεξέλεγκτη κλιμάκωση με τη Ρωσία, και τι μπορεί να γίνει ώστε αυτή να αποφευχθεί. Το δημοσίευμα υποστηρίζει ότι η αύξηση των αμυντικών δαπανών και η στρατιωτική ενίσχυση, από μόνες τους, δεν επαρκούν για να περιορίσουν τον κίνδυνο ενός πολέμου που κανείς δεν θέλει αλλά που θα μπορούσε να ξεσπάσει από λάθος υπολογισμό.
Για να τεκμηριώσουν την επιχειρηματολογία τους, οι FT ανατρέχουν στο 1983, όταν η έντονα αντικομμουνιστική ρητορική του Αμερικανού προέδρου Ρόναλντ Ρίγκαν είχε πείσει τη σοβιετική ηγεσία ότι επίκειται πόλεμος. Τον Σεπτέμβριο εκείνης της χρονιάς, σοβιετικά συστήματα εντόπισαν κάτι που έμοιαζε με αμερικανική πυραυλική επίθεση· η καταστροφή αποφεύχθηκε μόνο επειδή ένας Σοβιετικός αξιωματικός έκρινε ότι επρόκειτο για τεχνικό σφάλμα. Δύο μήνες αργότερα, η στρατιωτική άσκηση του ΝΑΤΟ με την ονομασία Able Archer παρερμηνεύτηκε από τη Μόσχα ως προετοιμασία πραγματικής επίθεσης. Κανείς δεν γνωρίζει με βεβαιότητα πόσο κοντά έφτασαν τότε οι δύο πλευρές σε πυρηνική σύγκρουση, όμως ο κίνδυνος ήταν υπαρκτός.
Σήμερα, περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες μετά, η προειδοποίηση επανέρχεται. Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε έχει κάνει λόγο για ενδεχόμενη ρωσική επίθεση εντός της επόμενης πενταετίας, ενώ η Μόσχα θεωρεί ότι τα κράτη-μέλη της Συμμαχίας εμπλέκονται ήδη ουσιαστικά στον πόλεμο στην Ουκρανία. Η ευρωπαϊκή απάντηση, σύμφωνα με την ανάλυση, κινείται σε τρεις άξονες: συνέχιση της στήριξης προς το Κίεβο, αύξηση αμυντικών δαπανών και ενίσχυση της ανθεκτικότητας απέναντι σε επιθέσεις «γκρίζας ζώνης». Το κενό που επισημαίνουν οι FT είναι η απουσία ενός αξιόπιστου Ευρωπαίου συνομιλητή απέναντι στο Κρεμλίνο, κάτι που τροφοδοτεί την αμοιβαία καχυποψία ανάμεσα στις δύο πλευρές.
Το σκηνικό στο οποίο εντάσσεται αυτή η ανάλυση παραμένει τεταμένο. Η ίδια περίοδος βρίσκει τη Ρωσία να αναχαιτίζει δεκάδες ουκρανικά drones με στόχο τη Μόσχα —ο δήμαρχος της πρωτεύουσας έκανε λόγο για 139 drones μέσα σε μία νύχτα— ύστερα από ουκρανικά πλήγματα σε πετροχημικές και στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο εσωτερικό της Ρωσίας. Παράλληλα, προγραμματίζεται για τις 19 Νοεμβρίου στη Σενζέν η πρώτη τριμερής συνάντηση ανάμεσα στον Βλαντίμιρ Πούτιν, τον Ντόναλντ Τραμπ και τον Σι Τζινπίνγκ, στο περιθώριο της συνόδου APEC. Αμερικανοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι η ατζέντα θα περιλαμβάνει θέματα όπως η μείωση των πυρηνικών όπλων, χωρίς ωστόσο να αναμένεται να τεθεί επισήμως το ζήτημα του πολέμου στην Ουκρανία, για το οποίο η Ουάσιγκτον διεξάγει ξεχωριστές διαβουλεύσεις με Κίεβο και Μόσχα.
Για τον ευρωπαϊκό χώρο, η ανάλυση των FT λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η απουσία επικοινωνίας ανάμεσα σε αντίπαλες πλευρές μπορεί να αποδειχθεί εξίσου επικίνδυνη με την ίδια τη στρατιωτική αντιπαράθεση, καθώς τα περιθώρια παρερμηνείας -όπως έδειξε το 1983- παραμένουν υπαρκτά ακόμη και όταν καμία πλευρά δεν επιθυμεί πραγματικά τη σύγκρουση.
Πηγές: in.gr · ΕΡΤnews · Ναυτεμπορική · Πρώτο Θέμα · ΕΡΤnews

